Opcje dostępności

Mity na temat dostępności - część 1

Opublikowano: , aktualizacja: 2021-01-06

Jednym wydaje się ona być nie potrzeba, jeszcze inni twierdzą, że jest nie jasna, jeszcze inni mylą ją z innymi aspektami stron www. Choć na temat dostępności było dosyć głośno i pisano o niej nie raz, to zrodziło się wokół niej wiele prawd i mitów. Oto kilka z nich.

Przeczytaj również część drugą .

Mit1: Dostępność jest opcjonalna i nie jest wymagana.

Niekoniecznie, jest to prawdą. W wielu krajach UE także w Polsce1, jaki i w USA, Kanadzie czy Australii obowiązuje prawo2, które zmusza projektantów do przestrzegania norm dostępności w sektorze publicznym.

No dobrze to sektor publiczny, a co z prywatnym? Do tej pory sektora prywatnego to nie dotyczyło. Nikt nie zmuszał do stosowania norm jak choćby ISO/IEC 40500:2012 jaką są wytyczne WCAG 2.03 i z reguły były to tylko rekomnedacje. To trochę się zmieni do 2025 roku. Po wprowadzeniu Europejskiego Aktu Dostępności, także niektórzy klienci z sektora prywatnego będą zmuszeni prawnie do stosowania norm dostępności. Tylko dlaczego zawsze trzeba ludzi karać i przymuszać prawem? Spełnienie wymogów tej normy, nie jest karą, ale pewnego rodzaju prestiżem. Skoro wiele firm stara się zdobywać i utrzymywać przeróżne normy np. ISO 9000, wydając na to grube pieniądze, to dlaczego nie chcecie zdobyć normy ISO 40500, która jest zdecydowanie tańsza?

Mit2: Moja strona jest dostępna, bo automaty nie wykrywają żadnych błędów.

To tylko połowa sukcesu, a właściwie 1/3, jak się okazuje po ostatnich badaniach narzędzi do oceny dostępności4, to są w stanie wykryć tylko 3-ią cześć błędów dostępności na stronie, cała reszta pozostaje do zweryfikowania przez specjalistów.

Mit3: Dostępność jest droga.

To ja mam pytanie. Ile kosztuje zbudowanie niedostępnej witryny / web aplikacji? Dokładnie tyle samo, ile w pełni dostępnej, wystarczy podczas jej projektowania i realizacji pamiętać będziesz o stosowaniu wytycznych WCAG5. Drogo kosztować Cię będzie opieszałość i myślenie, że dostępność się nie przyda lub późniejsze tzw. szminkowanie świni6.

Ale przecież najpierw trzeba zainwestować środki w szkolenia, narzędzia, a nawet w specjalistów, więc nie jest to takie bez kosztowe. To prawda, to prawie jak prowadzenie Twojej działalności. Dostępność może wiązać się z pewnymi kosztami, ale są one niewspółmierne do innych o wiele większych. Traktuj dostępność jak inwestycję w rozwój,... no chyba, że wolisz stać w miejscu.

Mit4: Użyteczna strona to strona dostępna.

Często utożsamia się dostępność z użytecznością jednak pomimo, że użyteczność ma wiele wspólnego z dostępnością, to niestety nią samą nie jest7. Firmy wydają grube pieniądze na zbudowanie użytecznej strony czy aplikacji, co nie oznacza od razu dostępnej. Dostępność poprawia użyteczność, ale użyteczność nie koniecznie musi zapewniać dostęność.

Mit5: Dostępność ogranicza projektantów i zaburza trendy, a strony są brzydkie.

Dobry projektant poradzi sobie z każdym problemem. Dodatkowe etykiety czy komunikaty, które należy ostylować, nie powinny stanowić dla niego żadnego problemu, a jeśli marudzi, że to dodatkowa robota lub ogranicza jego kreatywność, to może już nie powinien dalej zajmować się swoją profesją...

Co oznacza, że strona dostępna jest brzydka?

Wszystko zależy od pomysłowości UI/UX designera. Dostępność może mieć wpływ na pewne doznania wizualne oraz interakcje z użytkownikiem, ale w praktyce to klient sam wybiera czy chce być dostępny, czy woli mieć stronę z wodotryskami. Z reguły wybiera ta druga opcję, a o dostępności zapomina, co później powoduje ogromne zdziwienie jak projekt graficzny za astronomiczne pieniądze może być niedostępny. Na szczęście wiele rzeczy w kwestii dostępności, można zrobić bez konieczności zmiany layoutu.

Dostępność zaburza trendy? To raczej na odwrót. To trendy w projektowaniu stron www bardzo często pomijają aspekty dostępności dla przykładu: wideo w tle strony czy kinografika, której nie można zatrzymać, o tekście na tle obrazów nie wspomnę. Na szczęście powstał także trend uniwersal/inclusive design, który rozwiewa wątpliwości co do projektowania dla wszystkich w tym dla ludzi ze specjalnymi potrzebami.

Mit6: Jeśli już inwestuję kasę w dostępność, muszę mieć najwyższy poziom dostępności (AAA)

Nie musisz. Już zapewnienie pierwszego poziomu dostępności pozwala na swobodne korzystanie ze strony np. przez osoby starsze czy niewidome. Poza tym osiągniecie trzeciego poziomu dostępności jest zazwyczaj niemożliwe.

Mit7: Jeśli nie można spełnić wszystkich wymagań, to jaki jest sens sobie tym zaprzątać głowę?

Wróć proszę na chwilę do poprzedniego punktu. Nie musisz spełniać tego standardu w pełni. Warto spełnić możliwie jak największą ilość wymagań, bo to przybliży twój produkt do jeszcze szerszego grona osób. Twój produkt cyfrowy, będzie wzorem do naśladowania jako ten, który spełnia standardy dostęności, a dodatkowo zminimalizujesz ryzyko pozwu sądowego.

Wynika to z faktu, że dostępność została zapisana jako cześć polityki anty-dyskryminacyjnej w wielu aktach prawnych na całym świecie.

Mit8: Dostępność nie jest mi potrzebna.

Tobie może i nie, ale twoim potencjalnym klientom jak najbardziej. Wyniki najnowszych badań przynoszą garść informacji na temat osób niepełnosprawnych, którzy z chęcią odwiedziliby stronę, gdyby ta była dostępna8. Dostępność jest ważna! Nie tylko ze względu na osoby niepełnosprawne, w zbiór osób wykluczonych cyfrowo mogą wpaść także osoby z innymi dysfunkcjami jak daltoniści, dyslektycy, osoby starsze, a nawet osoby korzystające z okularów. Więc, czy w przyszłości na pewno dostępność nie będzie Ci potrzebna?

Mit9: Standardy dostępności zostały opracowane tylko z myślą o osobach niepełnosprawnych i moich klientów to nie dotyczy. Ludzie niepełnosprawni nie są moją grupa targetową.

Podkreślę jeszcze raz. Zapewnienie dostępnej treści (jakkolwiek by ją nie nazwać), nie służy tylko osobom niepełnosprawnym, zapewnienie dostępności pomoże także ludziom z innymi dysfunkcjami9. Nie wrzucajmy wszystkich do jednego wora o nazwie niepełnosprawność. Czy wiesz dokładnie, ile osób z wyżej wymienionymi przypadłościami, wchodzi na twoją stronę internetową? Użycia technologii asystujących nie da się zmierzyć zwykłą analityką od Google. Czy wiesz zatem ilu z nich nie może zostać twoim klientem, bo posiadasz niedostępną witrynę www?

Mit10: Spełnienie wymagań WCAG jest gwarancją dostępności.

Niestety nie. Zapewnienie dostępności zaczyna się od WCAG, ale to nie tylko spełnienie tylko tych wymagań. Dostępność nie kończy się tylko na stworzeniu dostępnego serwisu, ale idzie za tym cała strategia zarządzania produktem i firmą, która powinna uwzględniać dostępność na każdym etapie drogi produktu do klienta. Dostępność to proces10.

Przypisy
  • http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20160000113
  • https://www.powermapper.com/blog/government-accessibility-standards/
  • https://www.iso.org/news/2012/10/Ref1670.html
  • http://informaton.pl/artykuly/automatyczne-walidatory-dostepnosci-dzialaja-za-slabo-by-na-nich-polegac/
  • http://uxmyths.com/post/654091803/myth-5-accessibility-is-expensive-and-difficult
  • http://informaton.pl/artykuly/szminkowanie-swini-w-kontekscie-duzych-projektow-informatycznych/
  • http://www.webaudit.pl/blog/2005/uzytecznosc-a-dostepnosc/
  • http://www.clickawaypound.com/cap16finalreport.html
  • http://wojtekkutyla.pl/dostepnosc-jak-zaczac-z-web-accessibility/
  • https://www.uzp.gov.pl/__data/assets/pdf_file/0019/33049/Mapa_dostepnosci_stron-internetowych.pdf
Smyku.pl
Smyku.pl

Zmień widoczność widżetów