Opcje dostępności

Total Validator - niedocenione narzędzie do oceny dostępności

Opublikowano: , aktualizacja: 2021-10-14 przez

W aktualizacji dodano zdjęcia i linki

Czytając o narzędziach wspierających testy dostępności trzeba zauważyć, że wymienianych jest wiele popularnych wtyczek do przeglądarek czy czytników ekranu. Mało który portal wymienia jednak narzędzia do kompleksowej oceny dostępności.

Mimo że wszyscy podają informacje o tym, że dostępność nie może być zmierzona w 100 procentach automatycznie, to większość bazuje na powszechnie znanych narzędziach, nie wymieniając innych choćby przytaczanego w tytule.

Nawet Polska Akademia Dostępności czy portal lepszyweb.pl, jako jedyne wzmiankują o wyżej wymienionym narzędziu. Na polskich stronach poświęconych tej tematyce można przeczytać dosłownie kilka zdań na temat wyżej wymienionego programu.

Czym jest Total Validator?

Total Validator: Web Accessibility Testing

Program powstał kilkanaście lat temu w UK. Obecnie siedziba dewelopera mieści się w brytyjskim Halifax.

Jak sam producent oprogramowania podaje, Total Validator jest oprogramowaniem służącym do testowania dostępności sieci. Lecz co to oznacza w praktyce?

Narzędzie pozwala sprawdzić szereg wymagań związanych ze standardem WCAG, Section 508 czy ARIA. Weryfikuje kod HTML, CSS, sprawdza błędne linki, kontrast kolorów, a nawet pisownię. Niestety to ostatnie ograniczone jest tylko do kilku języków (niestety bez języka polskiego).

Dużym plusem narzędzia jest możliwość podłączenia go do procesu ciągłej integracji. Niestety wymaga to wykupienia dodatkowej licencji na wersję TotalValidatorCI, ale wciąż jest to dobrą informacją, gdyż można to wszystko uruchamiać w tzw. Headless mode, co ucieszy zapewne osoby automatyzujące testy.

Doskonałym uzupełnieniem tego narzędzia są dedykowane dla niego wtyczki do przeglądarek Chrome, Firefox jak i Edge, które świetnie pomagają w weryfikacji pojedynczych stron. Jedynym minusem jest to, że do poprawnego działania wtyczek wymagane jest wcześniejsze uruchomienia programu.

Dostępność narzędzia na platformach

Narzędzie dostępne jest pod wiele systemów operacyjnych takich jak Windows, Linux i macOS zarówno w wersji 32 jak i 64 bitowej.

W jakich wersjach jest dystrybuowany program?

Walidator dostępny jest w kilku wersjach od wersji darmowej (test), poprzez wersję podstawową (basic), aż do wersji profesjonalnej (pro). Jak również istnieje wspomniana wersja dedykowana pod proces ciągłej integracji (CI), która funkcjonalnie nie różni się od wersji pro, jednak musi być dodatkowo zakupiona i na żądanie klienta jest przygotowana przez producenta.

Oprogramowanie po opłaceniu można w pełnej wersji w zależności od licencji, pobrać ze strony producenta, wcześniej weryfikując ważność subskrypcji.

Którą wersję Total Validatora wybrać?

Dokładną listę różnic pomiędzy wersjami znajdziecie na oficjalniej stronie producenta.

Dla domowego lub prywatnego użytku wystarczy wersja Basic, jednak jeśli zajmujesz profesjonalnie tworzeniem stron lub(i) aplikacji lub jesteś audytorem stron www, wersja Pro będzie dla Ciebie odpowiedniejsza, chociażby ze względu na możliwość testowania wielu podstron w trybie ‘bulk’.

Co jeszcze potrafi Total Validator?

Total Validator potrafi sprawdzać strony działające lokalnie, co pozwala na sprawdzenie ich jeszcze przed opublikowaniem/wpushowaniem ich do repozytorium, jak również tych działających online przez co świetnie nadaje się zarówno podczas procesu wytwórczego jak i audytu.

Dla programistów/DevOps czy testerów automatycznych wykorzystujących proces CI przygotowano WebAPI, które można wykorzystać w projekcie podczas uruchamiania testów automatycznych napisanych np. w Selenium.

Program posiada dość obszerną konfigurację testową z możliwością wyboru standardów i poziomów dostępności, a nawet konfigurowalne raportowane z możliwością pominięcia specyficznych błędów czy ostrzeżeń. Wisienką na torcie jest oczywiście możliwość wyboru schematu kolorystycznego w jakim program ma się uruchamiać.

Co jest bardzo ciekawe wykonywanie analizy przez program odbywa się bardzo szybko. Dla przykładu analizę całej mojej witryny, wszystkich podstron z uruchomionym javascriptem w standardzie WCAG 2.1 AAA, wykonał w niecałą minutę. Oczywiście na wynik końcowy ma wpływ wiele innych czynników, ale nawet na starszym sprzęcie program spokojnie da sobie radę.

Jakie moduły lub wersje standardów poddawane są sprawdzaniu?

Wszystkie już istniejące jak i najnowsze wersje standardów wypuszczane przez W3C są sprawdzane przez to narzędzie, co oznacza że Total Validator jest np. w stanie sprawdzić najnowszą specyfikację języka HTML5 czy najnowsze moduły CSS o aktualnych wymaganiach WCAG nie wspomnę. Aktualizacje programu pojawiają się z reguły kilka razy do roku i są całkowicie darmowe pod warunkiem, że mamy wykupioną i aktywną subskrypcję.

Cena narzędzia

Osobiście wykorzystuję wersję Pro, którą zakupiłem kilka lat temu na stronie producenta. Co najciekawsze mogą go kupić osoby prywatne, czego nie można było zrobić gdy Zjednoczone Królestwo było jeszcze w UE. Do zakupu wymagany był wtedy europejski numer VAT-u, czym mogły poszczycić się tylko firmy.

Obecnie za wersję Basic trzeba zapłacić 10 GBP (funtów brytyjskich), a na wersję PRO trzeba wydać czterokrotność tej kwoty, czyli 40 GBP. Licencja dostępna jest postaci subskrypcji i jest odnawiana rocznie za kwotę około 46 zł, czyli stosunkowo niewielkie pieniądze. Niestety podczas zakupu nie widziałem możliwości zakupu hurtowego po niższej cenie.

Licencję zaraz po zakupie otrzymujemy na nasz adres email, a każda wersja programu ma osobną licencję. Co oznacza, że wersja ‘Basic’ nie uprawnia nas do używania wersji ‘Pro’, ale możemy ją podbić do wersji Pro za dodatkową opłatą jaką jest różnica w cenie obu licencji. Podobnie jest z wersją TotalValidatorCI, przy czym posiadając wersję Pro, musimy kupić dodatkową sztukę licencji, gdyż pojedyncza licencja Pro nie uprawnia nas do używania wersji z linią komend jaką jest CI. Możliwe że polityka firmy się zmieni, ale póki co za możliwość automatyzacji przyjdzie nam dodatkowo zapłacić.

Wady i zalety narzędzia Total Validator

Zalety

  • kompleksowe testy dostępności od walidacji kodu począwszy, po kontrast, aż po linki i pisownię
  • możliwość zainstalowania na większości systemów operacyjnych
  • możliwość sprawdzania wyników swojej pracy jeszcze przed publikacją ich na serwerze
  • możliwość podłączenia narzędzia do procesu ciągłej integracji z użyciem API lub linii komend (wymagana wersja TotalValidatorCI)
  • możliwość sprawdzenia kilku stron na raz
  • możliwość sprawdzenia stron wymagających autentykacji lub stojących za proxy
  • możliwość zakupu przez osoby prywatne
  • odnowienie licencji za wersję Pro, kosztuje przysłowiowe „grosze”
  • wszystkie aktualizacje aplikacji są darmowe (o ile mamy aktywną subskrypcję)

Wady

  • konieczność zakupu dodatkowej licencji jeżeli chcemy użyć programu w procesie CI, która pod względem testów nie różni się od wersji Pro
  • pluginy wymagają wcześniejszego uruchomiania programu, jest to trochę bezsensowne, bo jeśli muszę uruchomić program to po co mi plugin, jednak przydaje się on do testowania pojedynczych podstron
  • wersja testowa potrafi niewiele i nie warto w ogóle się nią interesować
  • program wymaga odrobiny wiedzy technicznej np. czym jest DOM lub serwer proxy
  • brak języka polskiego, oprogramowanie jest tylko w języku angielskim

Podsumowując uważam, że program jest bardzo niedoceniany, gdyż możliwości jego są naprawdę spore, jak na narzędzie które kosztuje około 200zł.

Przytaczając wady i zalety narzędzia jakim jest Total Validator warto przyjrzeć się temu oprogramowaniu w szczególności, że z wersji na wersję staje się ono coraz lepsze.

Dla przykładu kiedyś do uruchomienia programu wymagane było zainstalowanie środowiska uchuchomieniowego JAVA (Java Runtime Environment) od wersji 12.1 nie ma już takiej potrzeby. Jak również problemem było zintegrowanie tego narzędzia z procesem ciągłej integracji. Po wprowadzeniu WebAPI w wersji 16.4 ten problem jakby znika, może nie do końca, ale nie jest już taki uporczywy. Program jest ciągle rozwijany i ulepszany.

Jak dla mnie obok narzędzi takich jak NVDA, powermapper, color contrats analyser czy wave doskonale uzupełnia listę narzędzi potrzebną testerowi/audytorowi w codziennej pracy.

Pomocne linki

Galeria zdjęć programu Total validator.

Total Validator - główne okno programu Total Validator - ustawienia wyłączenia ścieżek i głębokości skanowania Total Validator - ustawienia ignorowanych błędów Total Validator - ustawienia limitów czasowych dla linków Total Validator - ustawienia sprawdzania pisowni Total Validator - ustawienia sieciowe Total Validator - ustawienia serwera proxy Total Validator - ustawienia validacji formularzy Total Validator - ustawienia zapisu wyników Total Validator - wybór schematu kolorystycznego Rezultat walidacji jest strony narzedziem Total Validator
Logo Smyku.pl
smyku.pl

Zmień widoczność widżetów